“Güniçi oynama (day trading)”
terimi, finansal bir enstrümana ait alım ve satım işleminin aynı gün
içinde yapılması anlamına gelir. Güniçi oyuncular, büyük sermaye
tutarlarıyla kaldıraç oranının avantajıyla, likit piyasalarda küçük
fiyat hareketlerinden kârlar elde etmeye bakarlar. Burada, bireysel
oyuncular tarafından yaygın olarak kullanılan güniçi oynama
stratejilerine göz atacağız.

Giriş Stratejileri

Bazı finasal varlıklar, güniçi oyunculuğa konu olmak için iyi birer
adaydır. Sıradan bir güniçi oyuncusu bir hisse senedinde iki şeye
bakar: likidite ve volatilite. Likidite, iyi bir fiyattan piyasaya
girmenize ya da piyasadan çıkmanıza fırsat tanır. Volatilite, gün
içinde gözlenebilecek fiyat aralığının bir ölçüsüdür. Yani daha
yüksek volatilite, daha yüksek kar ya da zararlar demektir.

Hangi türde hisse senetleri aradığınıza bir kez karar verdiğinizde,
olası giriş ve çıkış noktalarını kestirmeye gereksinim duyacaksınız.
Bunu başarabilmek için kullanabileceğiniz üç araç vardır:

•    Güniçi Mum Grafikleri – Mumlar fiyat
hareketlerine dair ham bir analiz sağlar.

•    Seviye II Kotasyonlar/Elektronik İletişim Ağı (ECN)
– Seviye II ve Elektronik iletişim ağı, pozisyonlarınıza ve piyasayı
izlemenizi etmenizi sağlar.

•    Gerçek Zamanlı Haberler Hizmetleri – Haberler
hisse senetlerine yön verir. Bir haber geldiğinde bunu
gözleyebilirsiniz.

Güniçi mum grafiklerine bakarak aşağıdaki üç farklı durumu
inceleyeceğiz:

•    Mum Grafiği Formasyonları – Yutmalar ve
dojiler

•    Teknik Analiz – Trend doğruları ve üçgenler

•    İşlem Hacmi – Artan veya azalan hacim

Giriş noktası bulmayı araştırırken yardımcı olacak birçok mum
grafiği formasyonu vardır. Uygun bir şekilde kullanıldığında, geri
dönüş formasyonu olan bir doji ise (Şekil 1’de sarı ile
vurgulanmıştır) en güvenilir olanlarındandır.

Tipik olarak, bir formasyon aşağıdaki belirtilen durumların
onaylanması amacıyla kullanılır.

1.    İlk olarak, oyuncuların da fiyatı bu seviyede desteklediğinin
bir göstergesi olan hacimdeki sıçrayışa bakılır. Bunun, hem bir doji
mumunda hem de bunun hemen ardından takip eden diğer mumlarda
gerçekleşebileceğini unutmayınız.

2.    İkinci olarak, bu fiyat düzeyi için önceki destek seviyesine
bakarız. Örneğin, önceki günün düşüğü ve yükseği.

3.    Tüm açık emirleri ve emir büyüklüğünü gösteren Seviye II
durumuna bakarız.

Bu üç adımı izlersek, dojinin gerçekten bir geri dönüş üretip
üretmeyeceğini saptayabilir ve koşullar da uygunsa pozisyon
alabiliriz. Tipik olarak, bu üç aracın kombinasyonuyla uygun giriş
noktaları bulunabilmektedir.

Bir Hedef Bulmak

Bir fiyat hedefi belirlemek büyük ölçüde işlem tarzınıza bağlı
olacaktır. Aşağıda özet tablo bazı yaygın olarak kullanılan trading
stratejilerine genel bir bakış sunabilir.

Scalping:Scalping, en popüler
stratejilerden biridir ve bir işlemin kârlı hale gelmesinin hemen
ardından satışta bulunmayı içerir.  Burada fiyat hedefi açıkça,
karlılığın oluşmasının hemen ardında yer almaktadır.

Fading:

Fading, yukarı yönde hızlı hareketlerin ardından hisse
senetlerini açığa satmayı içerir.  Bu, (1) aşırı alımda bulunulduğu
(2) erken alanların kar elde etmeye hazır bulunduğu (3) mevcut
alıcıların panik içinde olduğu varsayımına dayanmaktadır.   Riskli
olmasına rağmen, bu strateji büyük ölçüde ödüllendiricidir. Buradaki
fiyat hedefi alıcılar tekrar devreye girdiğindedir.

Günlük Pivotlar (Daily Pivots):

Bu strateji bir hisse senedinin günlük volatilitesinden kar
elde etmeyi içine alır. Günün düşüğünden satın almaya çalışmak ve
günün yükseğinden satmaya çalışarak yapılır. Burada fiyat hedefi
basitçe, yukarıdakilerle aynı formasyonu kullanırken oluşan bir
sonraki geri dönüş sinyalidir.

Momentum:

Bu strateji genellikle haberlere dayanarak oynamayı veya
yüksek hacimle desteklenen trend oluşturacak güçlü hareketler
bulmayı içine alır. Bir kısım momentum oyuncusu, haberlere göre
alımda bulunur ve geri dönüş sinyalleri baş gösterene kadar trendle
birlikte hareket eder. Diğer kısım oyuncular fiyatı dalgalanmaya
bırakır. Buradaki fiyat hedefi, işlem hacmi düşmeye başlarken
alçalan yöndeki mum türleri gözlenmeye başladığındadır.

Güniçi oyunculuk stratejilerinde piyasaya girişlerin tipik olarak
diğer trading türlerinde kullanılanlarla aynı araçlara dayanmasına
rağmen, piyasadan çıkışların farklı olduğunu görülmektedir. Ancak,
genellikle o hisse senedine olan ilgide azalma başladığı zaman çıkış
yapmaya çalışıyor olacaksınız.

Zararı Durdur Saptamasında Bulunmak

Teminatla işlem yaptığınızda, keskin fiyat hareketlerine karşı
sıradan oyunculara nazaran daha savunmasız durumda olursunuz. Bu
yüzden, stop-loss (zararı durdur) kullanmak güniçi oyunculukta en
önemli noktalardan biridir.

1.    Belli bir fiyat seviyesine konan bir zarar-durdur emri, riski
toleransınız ile uyunlu olmalıdır. Esas olarak, bu kaybetmek
isteyebileceğinizin en fazlasını göstermektedir.

2.    Piyasaya giriş kriterlerinizle uyumsuz ancak makul bir noktaya
zarar-durdur emrikoymak; işleminize ilişkin  beklenmedik bir dönüş
oluştuğunda acilen o pozisyonu terk etmek zorunda kalacağınız
anlamına gelmektedir.

Bireysel oyuncular genellikle başka bir altın kurala daha
sahiptirler: her gün için karşılayabileceğiniz zarar (hem finansal
olarak hem de mantıken) miktarını ayarlayın. Ne zaman bu noktaya
değerseniz, günün geri kalan kısmını işlem yapmaktan uzak durarak
geçirin. Deneyimsiz oyuncular, çık sık olarak daha gün bitmeden
zararları telafi etme ihtiyacı içinde olurlar ve sonuç olarak
kendilerini gereksiz yere riskler almış olarak bulurlar.

Performansı Ölçmek ve Buna Göre Ayarlama Yapmak

Birçok insan asgari düzeyde bir çaba ile her yıl üç basamaklı
rakamlarla geri dönüş elde edeceği beklentisi içinde olmaktadır.
Gerçekte, güniçi oyuncuların %80’i para kaybetmektedir. California
Üniversitesi profesörlerinin Tayvan hisse senedi piyasasına ilişkin
bir finansal davranış çalışması (Ocak 2005)  “güniçi oyuncuların
%20’sinden azının net işlem maliyetleri kadar kar elde ettiği”
görüşüne varmışlardır. Bu kişilerin çoğu paralarını güniçi oynamak
için kullanacaklarına bu paralarını rulet masasına koymaktan yana
olduğunu söyleyebiliriz! Yine de, iyi tanımlanmış ve rahat ettiğiniz
bir stratejiyi kullanarak, piyasada diğerlerine göre galip gelme
şansınızı artırabilirsiniz.

Peki performansı nasıl ölçersiniz? Birçok oyuncu performanslarını
pek fazla değerlendirmezler. Gerçekte, kar peşinde koşmak açısından
stratejinizi yakından takip etmeniz çok önemlidir. Bu bilinç
düzeyinde olursanız, problemlerin oluştuğu yerleri ve bunları nasıl
çözeceğinizi belirlemeyi kolaylaştırırsınız.

Sonuç

Gün içi oyunculuk öğrenilmesi zor bir yetenektir. Deneyenlerin
%50’sinden fazlası başarısız olmaktadır. Fakat yukarıda açıklanan
teknikler, yeterli pratik ve tutarlı bir performans
değerlendirmesiyle karlı bir strateji oluşturmanızda yardımcı
olabilir,  istatistikleri kendi lehinizde artırma şansını
geliştirebilirsiniz.